Gitarist Ed de Pook heeft de band verlaten. Waarom ben je met Fuck the Writer gaan samenwerken? 

Fuck the Writer, Fuck voor intimi, is gewoon een hele goeie gitarist. Daar kon ik niet omheen. Wat ik ook probeerde, het ging niet, en daarom hebben we het op een akkoordje gegooid, een makkelijk barre-akkoord. Daarnaast komt die gozer uit Groningen en m’n oma kwam daar ook vandaan. Ik heb superslechte herinneringen aan m’n oma en daarom hoop ik met Fuck daar een beetje overheen te komen.

Jouw teksten zijn veelal Nederlandstalig, op een paar Duitse nummers na. Wat heb jij met Nederlandstalige muziek?

Ik luister nauwelijks naar Nederlandstalige muziek, en ik vind nog steeds heel moeilijk om Nederlandse teksten te schrijven. Het is zo’n platte taal. Alles wat je zegt, herkent iedereen als dusdanig. Liever willen mensen het misschien ook niet horen. Wanneer je echte platte Engelse teksten in het Nederlands vertaalt, dan word je gewoon bij het vuilnis gezet. Als je ‘Ik hou van haar’ in het Nederlands zingt, dan moet je nog een nachtje doorgaan om het nog leuker te maken. Er is eigenlijk maar één band die ik leuk vind en dat is Electric Six, maar dat is dan weer niet Nederlands.

De samenstelling van de band is veranderd, wat voor invloed heeft dat gehad op de sound van Hausmagger?

Onze sound is anders. Na de vorige cd had ik wel gezien, ik vond het wel een lekker geluid, maar ik vind het niet heel erg fijn om een plaat te maken die hetzelfde klinkt. Ik ben Dick Dale niet! Ik nam daar geen genoegen meer mee, en ik wilde iets meer. Het was ook zeker een creatieve worsteling.

Vind je optreden eigenlijk leuk? Of is het een moetje voor jou? Het lijkt niet altijd even makkelijk af te gaan. Songteksten heb je bijvoorbeeld tijdens het optreden altijd bij de hand.

Ik moet eerlijk zijn en zeggen, dat ik optreden in de laatste maanden van het vorige jaar eerst geleidelijk en daarna gestaag minder leuk begon te vinden. Dat kwam natuurlijk ook door de sfeer tussen mij en Ed. Optreden is op zo'n moment hetzelfde als seks met je vrouw waarmee je in scheiding ligt, maar dat je het nog steeds voor de buurman doet, omdat je bijvoorbeeld met hem hebt afgesproken dat hij mag kijken wanneer hij jouw internetverbinding betaalt. ...Misschien een beetje vreemd voorbeeld, maar ik weet effe niks anders te verzinnen.

Een greep uit een tekst van jou van de nieuwe plaat: ‘Ik val op borderlijngrieten, met van die bipolaire tieten. Ik ga voor borderline, het mag ook gestoorder zijn’ Wat heb jij met deze grieten?

Na zo'n leven als dat van mij, kan je op een gegeven moment zien dat ook je liefdesleven een rode draad heeft gekregen... Terugkijkend kun je al die relaties, die scharrels, die blauwtjes, die chantages, die liefdes, als je ze zo wilt noemen,  indelen...groeperen en in mijn geval vormden de meisjes met borderlijn de grootste hoop. Borderlijngrieten is dan ook een ode. Geen flauwe song om over de rug van een minderheid te scoren... Hoewel, minderheid... (lacht zonder emotie)    

Alles wat je doet is behoorlijk expliciet, heeft dat te maken met de Rotterdamse 'recht- voor- zijn raap -mentaliteit'?

Dat zou kunnen. Ik kom oorspronkelijk uit Ridderkerk en zoals je weet zijn alle voorsteden van welke voorbeeld-stad dan ook een tikkeltje erger, rotter, en triester. Wanneer je uit Rotterdam komt, kan je eigenlijk al behoorlijk blasé doen tegenover iemand die uit Hendrik-Ido-Ambacht komt, omdat je... Maar denk eens aan die ruwe power, die frustratie,... aan dat conflict... en aan al het moois dat daar aan ten grondslag ligt... Conflict! Het verveelt nooit, maar jezus wat kan je d’r moe van worden.

Je hebt aan de Willem de Kooning Academie gestudeerd maar niet afgemaakt, wat voor werk maakte je in die tijd?

Toen maakte ik alleen maar werk om te shockeren, weet je. De docenten hadden mij allemaal dingen geleerd als bijvoorbeeld schilderen. Dat wil je dan niet doen, want je wil natuurlijk een bekende kunstenaar worden. De enige manier om dat te worden is, om andere kunstenaars te shockeren. Ofwel met fysieke dingen ofwel met slimme dingen. Ik wilde me afzetten tegen gasten die hoger zaten. Na vier jaar -de opleiding duurde 5 jaar- heeft iedereen een soort tentoonstelling in aanloop naar je eindexamen. Voor mijn expositie, heb ik schilderijen gemaakt van het stukje muur dat zich bevindt naast de bekendste en belangrijkste schilderijen uit de kunstgeschiedenis. Heb je wel eens naar het stukje muur gekeken naast de Mona Lisa? Dat heb ik geschilderd. Die stukjes zijn net zo belangrijk als het schilderij zelf. Het leuke was, ik zat natuurlijk alleen maar te wachten op de reacties van de leraren. Toen hebben zij gezegd wij kunnen jou hiermee niet aan een gecommitteerde voorstellen. Dit is gewoon conceptuele kunst, zei ik. We kunnen je zo niet laten doorgaan, was hun reactie. Ik zei: weet je wat jullie dan aan doen zijn, jullie flessen de boel! Toen ontstond in de academie een soort tweestrijd, de een zei dat het heel goed was, en de ander zei dat het helemaal niks was. Het was natuurlijk ook helemaal niks, maar daardoor was het wel heel goed in z’n ‘niksheid’. Ik wilde uiteindelijk wel eindexamen doen, maar dat mocht ik dus niet doen met het werk dat ik maakte. En toen wilde ik ook niet meer halen, want dan ben je niet meer consequent, en dan is dat vodje is ook niet veel waard.

Waar je op de academie mee bezig was, zie je daar nog wat van terug in de dingen waar je nu mee bezig bent?

Ja, in alles. Ik vind shockeren nog steeds leuk en ik heb altijd veel conflicten, dat is eigenlijk wel een rode draad in mijn leven. Sommige mensen kunnen niet leven zonder conflicten, ik denk dat ik ook zo’n iemand ben. Als het goed gaat, dan klopt het ergens niet. Dat kan niet. Nergens gaat het goed. Je hebt Ying en Yang, dat is ook niet goed, dat is ook altijd in beweging. Ik zoek conflicten, niet expres, dat heb ik in het verleden natuurlijk ook wel gedaan. Heel vervelend lekker lopen narren. Maar ik heb er gewoon een hekel aan, wanneer iedereen het voor de sake met elkaar eens is, die gematigdheid. Dat vind ik heel erg saai.

Wat is voor jou een ideaal schrijfmomentje?

Als je het over een ideaal schrijfmomentje hebt, zou je kunnen denken dat het gaat om een moment wat je opzettelijk voor jezelf creëert, net als een moment voor jezelf, een moment met Moccona of welke godvergeten theïne- of cafeïne-achtige dan ook. In mijn geval kan ik zeggen dat mijn hele leven lang het opschrijven van allerlei onbenulligheden een automatische schaduw-actie geworden is, dat langzamerhand een geheel begint te worden. Overigens geheel tot mijn eigen verbazing...

Ik las in een oud interview dat jij veel teksten al als kind hebt geschreven..

Ja, dat klopt, ik bewaar heel veel. Heb je die nummers van de nieuwe plaat al geluisterd? Die heb ik ongeveer geschreven toen ik 15 was, want die blijven heel lang zitten. Er is weinig aan veranderd. Alleen het refrein is anders, want kotsen had ik op die leeftijd nog niet mee gemaakt.

Veel van jouw werk heeft een humoristische ondertoon, moet alles grappig zijn wat je doet?

Helemaal niet. Ik vind het wel belangrijk dat je kan lachen bij de meeste dingen die je doet. D’r is niks zo erg als gasten die zichzelf te serieus nemen. Zullen we nu even keihard.... lachen?... 

In koeienletters is het woord Fuck op je buik getatoeëerd...

Deze tattoo is in wezen een gedicht... En de titel van dat gedicht luidt: 'SHIT'  Dus:... Het volgende gedicht heet 'SHIT'... en het gaat zo: 'FUCK!'... Het feit dat het gedicht zo onwaarschijnlijk groot op mijn lijer is getatoeëerd, door Kristel Met, van Inkstitution, is, omdat het in eerste instantie bedoeld is voor slechthorenden, die tevens niet heel scherp meer kunnen zien...        

 

Let op! Op vrijdag 24 mei vindt de officiële elpee-release van ‘Het Onderste Uit De Man’ plaats in Bar Rotterdam. Deze elpee bevat twee bonus-tracks, die niet op de cd staan. Cortonville heeft de eer om als eerste een exclusieve track ten gehore te brengen. Houdt daarvoor deze week onze site en natuurlijk Facebook/ Twitter in de gaten!

Kun je iets vertellen over de geschiedenis van de Art Division van Vera?

In de jaren ‘60 en ’70 - toen Vera nog een studentenvereniging was- werden er vooral politieke affiches gemaakt met de zeefdrukmethode, om protesten en acties aan te kondigen. Later toen Vera veranderde in een poppodium, werden de affiches gezeefdrukt om concerten te promoten. In de jaren ’80 werd dat voornamelijk gedaan door vrijwilligers/ autodidacten, die vaak geen werk hadden en regelmatig in Vera rondhingen. Mensen die daar eerst achter de bar stonden en dachten: hé dat lijkt me ook wel wat om te gaan doen. Later zijn ze daardoor toch professioneel in het illustratie- of ontwerpvak gerold. Momenteel werken we hier met 11 zeefdrukkers –ook op vrijwillige basis. Iedereen heeft een eigen handschrift of stijl.

Hoe ben jij op deze afdeling terecht gekomen?

Ik studeerde aan de kunstacademie in Groningen. Ik kwam wel eens bij een concertje in Vera, of ik fietste er langs, en dan zag ik die al die affiches voor de ramen hangen. Op een of andere manier kwam dat wel heel erg bij me binnen. Ik was vooral onder de indruk van die mooie verzameling van verschillende stijlen en kleuren. Daardoor wilde ik ook heel graag die posters gaan maken. In die tijd waren er echter al veel vrijwilligers die dat deden, waardoor er jammer genoeg geen plek was. Uiteindelijk mocht ik toch een keer op auditie komen bij de zeefdrukafdeling, maar toen ben ik afgewezen. Desondanks wilde ik het nog steeds héél graag doen. Toen heb ik maar de do-it-yourself mentaliteit toegepast: Ik dacht: als ik nou regelmatig een leuk ansichtkaartje teken en opstuur naar degene die de grafische afdeling coördineert binnen Vera, dan moet er een keer een kans zijn, dat ik word uitgenodigd. En zo geschiedde!

Die stijl die je toen hanteerde, is dat vergelijkbaar met nu?

Nee, ik heb echt wel een grote ontwikkeling doorgemaakt. In het begin wilde ik veel te veel vertellen op een affiche. Ik maakte destijds voornamelijk collageachtige dingen, opgebouwd uit verschillende lagen van bestaand fotomateriaal. Nu werk ik veel strakker en heel grafisch: eigenlijk zoals tatoeages zijn opgebouwd. Ik heb ook veel geleerd van de tatoeëerder Rinto, -een goede vriend van mij. Hij is een goede leermeester voor mij geweest: streng maar rechtvaardig!

Hoe ga jij te werk als je een affiche moet maken voor een band?

Je probeert je natuurlijk vaak in te roosteren voor een band waar je zelf ook echt iets mee hebt of waarvan je de muziek geweldig vindt. Wat trouwens niet altijd de meest mooie posters oplevert. Dan ontstaat er soms designersblock, omdat je voor je grote helden iets mag gaan maken. Af en toe is het ook wel prettig om een affiche te maken voor een band die je niet zo goed kent, maar die je dan qua ideeën toch goed naar je toe kunt trekken om er een mooi affiche van te maken. Ik zoek altijd info over de band op, maar de bandnaam, wil ik niet altijd letterlijk verbeelden. Als een band The Horse Company heet, dan vind ik het te makkelijk om er dan een paard op te zetten. Uit alle info over de band destilleer ik meestal één aanknopingspunt. Veelal een stilstaand beeld, wat toch een beetje prikkelend moet zijn en humor moet hebben. Dat je eraan voorbij loopt dat je denkt: hé wat was dat nou?, waardoor je er nog een tweede blik op werpt.

Heb je wel eens een klacht gehad van een muzikant over een affiche van jouw hand?

Ik had een concert van de Deense singer songwriter Tim Christensen uitgezocht om een affiche voor te maken, maar hij was er zwaar verbolgen over. De zanger dacht dat ik hem wilde beledigen, terwijl het helemaal niet mijn intentie was. Hij maakt hele gevoelige liedjes over de liefde en onzekerheid, en dat wilde ik uitvergroten in beeld. Ik had een aap gemaakt in een smoking, dat zich over een klein roosje buigt, dat uit de grond opkomt. En die aap kijkt heel dreigend naar het roosje, met een blik van: ik knip zo die knop van de roos eraf! Toen Tim Christensen het affiche zag hangen, hoorde Peter Weening -de programmeur van Vera - hem zeggen: ‘Do they think I’m a monkey in a fucking suit?’ Helemaal pissig dus. Haha! Dit is een mooi voorbeeld van hoe zo’n poster volledig anders geïnterpreteerd kan worden door degene voor wie het gemaakt is. Soms krijg je ook wel toffe reacties van bands, en word je gevraagd om meer artwork voor hun te ontwerpen, voor Triggerfinger bijvoorbeeld.

In jouw werk zie je veelal strips, tattoos en muziek voorbij komen. Waar kijk je nog meer naar?

Ik kijk altijd naar heel veel dingen: postzegels, kinderboeken, hele naïeve kunst, abstracte kunst, architectuur, films, oude verpakkingen etc. Kringloopwinkels vind ik ook fantastisch! Maar ook barokke, kitscherige lijsten bij de Xenos. Het zijn allemaal dingen die een bepaald soort mooiheid hebben zonder dat het heel erg bedacht is. Kitsch kan voor mij soms net zo mooi zijn als kunst.

Je beoefent het vak inmiddels al vrij lang (vanaf 2004) Waar zit voor jou nog de uitdaging in?

Ieder affiche is weer een uitdaging. We hebben een mooie werkplaats, maar het is toch nog een beetje jaren ’70- achtig. De beperking zit ‘m vooral in de techniek.  Alles is afhankelijk van de staat van het materiaal. Soms maak je een heel strak ontwerp, maar krijg je het er nooit zo uit qua drukwerk. Ook al kun je nog zo strak drukken, dat is wel een beperking. Verder krijg je soms door een te gek affiche van een collega wel eens een schop in je kloten, dat je denkt: shit, ik moet wel weer aan de bak, want ik begin in herhaling te vallen. Op een gegeven moment heb je een bepaalde manier van werken die je prettig vindt en goed bij je past. Tegelijkertijd kan het ook voor een soort gezapigheid zorgen, gaan we weer, weer zo’n ding. Daar worstel ik de laatste tijd een beetje mee, en dan word ik heel onrustig. Elke dag Chinees gaat ook vervelen. Als ik mezelf niet meer kan verrassen, slaap ik heel slecht. Dan probeer ik mezelf weer opnieuw uit te dagen door vrijer en losser te gaan werken. We krijgen hier zoveel creatieve ruimte, dan moet je die ook nemen. Het is de meest vrije opdracht die je als ontwerper ooit kunt krijgen; je mag het beeld helemaal zelf bepalen. Er wordt je niks opgelegd en er is geen censuur.

Je hebt in het Tattoomuseum geëxposeerd, hoe ben je in contact gekomen met Henk Schiffmacher?

Vorig jaar heb ik het Jailbreak-festival medegeorganiseerd: een festival over tattoos in een oude gevangenis in Leeuwarden. Een onderdeel daarvan was een expositie en daar hingen ook affiches van mij. Henk Schiffmacher was te gast op het festival en kwam de expo ook bekijken. Hij was onder de indruk, en vroeg of ik een affiche wilde maken voor zijn museum. Van het een kwam het ander, later vroeg hij ook of ik er wilde exposeren. Daar moest ik wel even twee keer over nadenken, want ik scheet wel een beetje in mijn broek. Tegelijkertijd was ik natuurlijk ook zeer vereerd. Het Tattoomuseum is voor mij een soort tempel omdat ik helemaal gek ben van tattoos. Uiteindelijk heb ik toch toegezegd en was het een soort thuiskomen. Ik ben nog nooit zo hartelijk ontvangen in een museum. De opening was tijdens de Amsterdamse museumnacht, dan heb je in een keer een enorme exposure. Normaal sta ik op een sinaasappelkistje, en nu stond ik tijdens de opening op een groot podium in de spotlights. Ik moest heel erg aan wennen aan al die aandacht, want ik ben een nuchtere Fries en doe gewoon mijn ding.  Als je maar hard genoeg werkt en goed je best doet, dan kom je er wel en blijf je overeind!

Voor welke artiest zou je nog een affiche willen maken?

Pfff, dat is lastig te zeggen. Het gevaar is, wanneer je een band helemaal te gek vind, is dat je helemaal verkrampt, waardoor er een kutontwerp uitkomt. Ik merk dat ik het lastig vind om iets maken voor bands die ik op een voetstuk heb staan. Dan weet ik het niet meer, doordat ik dan veel te dicht op de huid zit. Dat is vergelijkbaar met dat je van je eigen partner minder kunt hebben, dan van andere mensen, omdat je veel closer bent. Ik bewaar liever wat afstand.

 

 

 

Inmiddels ben je al 35 jaar vormgever, hoe is dat ooit begonnen?

Eigenlijk al toen ik een mannetje van 4 jaar was. Toen was ik altijd al druk aan het krabbelen en tekenen. Als kleine jongen wist ik al dat ik reclametekenaar wilde worden, zo heette dat destijds. In tegenstelling tot mijn vriendjes, die allemaal de voorspelbare brandweerman of politieman wilde worden. Ik had meteen al zo iets van, als ik brandweer word, dan ben ik mijn hele leven alleen maar brandjes aan het blussen. Al heel vroeg wilde ik werk doen dat bestaat uit meer dan één ding. Op mijn twaalfde ging ik van de lagere school. Het advies van de hoofdschoolmeester luidde toen: ‘hij rekent niet zo goed, in taal is-ie ook niet al te best, maar hij is wel zeer bedreven in tekenen.’ Mijn ouders zeiden tegen me; ‘je moet maar naar de LTS toe jongen, want je bent te stom om naar een MULO te gaan.’ Toen ben ik naar de afdeling schilderen van de LTS gegaan. Dat heb ik goed doorlopen en ben vervolgens op mijn vijftiende de bouw ingegaan. Wat een merkwaardige keuze was, want ik had hoogtevrees. Ik stond dan ook met knikkende knieën en poep in de broek op de ladder. Maar ik moest geld verdienen, want ik wilde in het weekend natuurlijk ook gewoon goede pils kunnen drinken.

Wanneer ontdekte je écht het grafische vak?

Na anderhalf jaar was ik klaar met de bouw en kwam ik terecht bij een decoratiebureau in Alkmaar. Zij maakten stands voor tentoonstellingen en bioscoopreclames, die destijds nog werden geverfd. Dat decoratiebureau had ook een afdeling vormgeving, en dat was eigenlijk mijn eerste kennismaking daarmee. Ik vond het geweldig en heb daar een jaar of zes gewerkt. Toen kreeg ik verkering met een dochter van een hele lieve herenboer uit Schagen. Een boer op stand, die zei: ‘Peter, wil je nou altijd in het werk blijven zitten dat je nu doet? Het zou wel handig zijn als je er een vak naast gaat leren.’ Toen ben ik op zijn advies naar de grafische avondschool gegaan. Overdag zat ik in Alkmaar en s’ avonds volgde ik die opleiding een dag of vier in de week. Ik kwam steeds meer in aanraking met het grafische werk, en kwam zo steeds wat stapjes verder.

Je hebt toch ook voor Anton Beeke (Total Design) gewerkt?

Dat klopt. Toen ik de grafische school afmaakte, kwam ik bij het bekende ontwerpbureau Total Design terecht. Als boer uit Alkmaar stapte ik Total Design binnen met Zweedse muilen en een broekpak. Iedereen liep gniffelend langs me, maar dat kon me niks schelen. Ontzettend veel van geleerd, die periode. Dat bijvoorbeeld letters ook als beeld kunnen fungeren. Ik pas dat nog steeds veel toe in de logo’s die ik ontwerp en ook zelf ontwerp ik letterfonts. Die typografische kant interesseerde mij het meest. Tegelijkertijd heb ik de opleiding Rietveld gedaan. In totaal heb ik vier jaar bij Total Design gewerkt en toen werd het me teveel. Een kameraad zei, waarom ga je niet even naar het buitenland? Ik vond dat een goed idee en ben met mijn map naar Londen gegaan in de stromende regen. Uiteindelijk kwam ik bij een ontwerpbureau terecht en via via kon ik een kamer huren. Dat was helemaal de bom. Heb mijn baan opgezegd bij Total Design en twee jaar in Londen gewerkt bij Pentagram Design. Na die anderhalf jaar wilde ik toch graag de Rietveld Academie afmaken. Dat is toch het tuttige burgelijke Hollandse in mij en ben dus terug gegaan naar Amsterdam.

Hoe ben je bij Claw Boys Claw terecht gekomen?

Met een collega heb ik na mijn afstuderen een bureau opgestart, maar na een paar maanden was ik het al helemaal zat. Omstreeks die tijd ontmoette ik mijn huidige vriendin. Via haar broer John Cameron, ben ik in de band Claw Boys Claw gerold. Ik had al wat zangervaring omdat ik heel vroeger in een mannenkoor zat in Alkmaar. Dat deed ik eigenlijk alleen omdat ik de dochter van de groenteboer zo leuk vond. En die groenteboer was voorzitter van de mannenkoorvereniging Orpheus. In die tijd had Claw Boys Claw – heette destijds Combola - een zanger die niet rechtop durfde te staan. Laat mij maar eens wat dingen doen, zei ik tegen John. En spelenderwijs is dat toen zo gegaan. Ik heb altijd wel een soort urge gehad dat dingen eruit moeten. Ondanks dat ik altijd enorm veel last van stotteren had. Als je zingt dan is dat weg.

Zie je een parallel tussen je vormgeverschap en muzikantenschap?

Jazeker! Het vormgeverschap is een introverte aangelegenheid. Muziek maken heeft voor mij heel veel met het extraverte te maken. Het geluid dat je voortbrengt zit in je hele lijf. Wat ze met elkaar gemeen hebben, is de manier waarop ze bedreven worden. Tijdens het muziek maken, speelt John Cameron wat op zijn gitaar en ik brabbel daar wat op weg in steenkool Engels, puur gebaseerd op een paar fonetische klanken. Klanken die spontaan in mij opkomen en nog niks hoeven te betekenen. Deze worden meteen opgenomen, want ik vergeet ze ook weer snel: muziek maken is als gas. En dat doe ik met vormgeven ook. Voor een opdracht als Lowlands bijvoorbeeld, dan maak ik eerst heel veel schetsen. Aan de hand daarvan ontstaat langzaam een plan, en dus niet vanaf de vergadertafel. Ik werk vaak intuïtief. Deze creatieve processen hebben ontzettend veel met elkaar te maken. Een andere parallel tussen vormgeven en muziek maken is dat ik zowel mijn songs als grafische creaties namen geef. Hierdoor wordt het veel persoonlijker. De beeltenissen die ik voor Lowlands maak bijvoorbeeld. Het hoofdbeeld van Lowlands heb ik Rapid Razor Bob genoemd. Op die manier is-ie een soort Spokesman voor het festival, zoals Jan Smeets dat is voor Pinkpop. Kortom, dingen die ik tegenkom in vormgeven pas ik ook toe in het maken van muziek. En andersom. Vormgeven in de vorm van knippen en plakken en dat dan digitaliseren, zo gaat dat ook met mijn muziek.

Niet iedereen is altijd te spreken over de Lowlands-website. Krijg je hier veel klachten over?

De grootste klacht over de Lowlands-site is altijd, dat je er veel tijd in moet stoppen om de juiste informatie te vinden, maar een menu van een website mag best anders zijn! Ik beschouw de site als een soort voorpret. Ga dan naar ‘Vlapop’ of ‘Puddingpop’ als het je niet bevalt. Dit jaar vinden veel mensen de website over het algemeen goed te pruimen, maar dan heb ik meteen als zoiets van volgend jaar ga ik het anders doen. Er moet weer een nieuwe paaltje geslagen worden.

Doe jij naast Lowlands nog andere opdrachten?

Ik deed altijd veel opdrachten voor Muziek Centrum Nederland, een vrij grote opdrachtgever waar ik de huisstijl voor verzorgde. Dat bestaat tegenwoordig niet meer; door het snijden in cultuurgeld is dat uit elkaar gespat. Ik doe momenteel nog veel werk voor uitgeverijen, waarbij ik de boeken vormgeef. Maar omdat ik nu midden in de drukte zit van Claw Boys Claw, heb ik er iets minder tijd voor.

Hoe kun je deze twee tijdrovende bezigheden combineren?

Zo denk ik er niet over na, ik doe het gewoon. Ik geloof dat je heel hard moet werken en het talent dat je hebt moet uitbouwen. Mijn familie zegt steeds tegen mij: “jij hebt talent”. Flauwekul! Ik werk gewoon ontzettend hard en niemand krijgt cadeautjes. Af en toe krijg je een cadeautje in de vorm van een nummer dat in een kwartier af is, maar dat gebeurt je niet elke dag. Dat is ook met vormgeven zo, de dingen die ik maak zien er zo uit, omdat ik heel hard werk. Ik schud dat niet zomaar uit mijn mouw.

Ben je altijd op zoek naar vernieuwing in je werk?

De muziek van Claw Boys Claw klinkt elke keer anders, net zoals mijn Lowlands-artwork er elke editie weer anders uitziet. Daar hoef ik niet voor te waken. Zo zitten de karakters van de band in elkaar. Claw Boys Claw is altijd een band geweest die nooit tweemaal dezelfde cd maakt. Het is constant net iets anders. Net als de mensen een bepaalde sound gewend zijn, komen we toch weer met wat anders. Niet om de fans te pesten, maar omdat we ons willen ontwikkelen en andere dingen willen doen. Dat gebeurt ook met mijn ontwerpen voor Lowlands. Nu presenteer ik mijn schetsen aan de hand van filmpjes omdat de tijd er rijp voor is. Je moet jezelf constant wakker houden om niet in slaap te vallen. En jezelf constant verrassen, ik vind dat echt heel belangrijk. Als ik dat niet meer kan, dan stop ik er ook meteen mee. Als ik mezelf niet meer kan verrassen met het maken van muziek of met vormgeven, dan pak ik een taxi en rijd ik weg. Dan hoef ik ook niet terug te komen. Maar zover is het zeker niet, want op dit moment voel ik me heel erg gelukkig met hetgeen dat ik doe!

Waar haal jij je inspiratie vandaan voor je vormgeving?

Uit alles. Ik kijk altijd ontzettend goed om mij heen op straat: van kitsch, slecht ingerichte etalages tot uitgebalanceerde architectuur. Ik probeer altijd alles in mij op te nemen. Juist de uithoeken vind ik heel interessant en alles wat daar tussen hangt kan wat mij betreft gestolen worden. Ik vind het bijvoorbeeld heel inspirerend om op een vroege zondagochtend naar een schlagerprogramma te kijken op een Duitse zender. En dan zegt mijn vriendin na een kwartier “Te Bos, heb je nog niet genoeg gehad van die Heino- achtige tafeleren?”Nee dus, want daar kan ik echt niet genoeg van krijgen. Prachtige cultuurdingen, waar veel mensen een goed gevoel bij hebben. Dan raak je niet snel verveeld.

Heb je nog een toekomstdroom?

Ik hoop dat ik nog jaren vol energie op het podium kan staan. Niet alleen met rustige liedjes maar ook gewoon lekker brullen. Het maken van muziek is toch wel een grote factor geworden om me lekker te voelen. De totaliteit van de klank, de mentaliteit en het kippenvel dat je ervan kunt krijgen. Vormgeven heeft dat minder. Qua vormgeving zou ik meer willen filmen. Wat ik in elk geval heel belangrijk vind is dat je een werkomgeving voor jezelf creëert waarin je je goed voelt en je ei kwijt kunt. En of het dan later een betekenis heeft, dat is veel minder interessant. Het gaat mij echt om het moment.

Als je moest kiezen: vormgeven of muziek maken?

Nee, dat kun je mij niet vragen. Die twee hebben elkaar ontzettend hard nodig. De één fungeert als brandstof voor het andere. Ik voel me heel gefortuneerd dat ik beide kan doen, en dat het geen flauwekul is wat ik maak.

 

 

Wat ben je na het grafisch lyceum gaan doen?

"Via het grafisch lyceum ben ik uiteindelijk een stage gaan doen bij een reclamebureau in Antwerpen en dat is een erg belangrijke stap geweest. Na mijn studie ging ik er wonen en werken en raakte ik al snel bevriend met illustratrice en kunstenares Eva Cardon. Ik hielp Eva met het ontwerpen van publicaties die ze maakte en het opbouwen van exposities en boekenbeurzen die ze organiseerde. Allemaal gericht op jonge internationale grafische- en illustratieve kunstenaars die we via internet leerde kennen. Ik woonde boven de tofste galerie en naast de beste kroeg van Antwerpen, in een pand waar iedere maand een nieuwe groep buitenlandse kunstenaars logeerde. Het was een fantastische tijd waarin ik enorm geïnspireerd werd om zelf ook autonomer werk te maken."

"Maar mijn vrije werk, dat ik toen nog zonder duidelijk doel maakte, nam de overhand en ik verloor mijn baan bij het bureau. Hals over kop verhuisde ik terug naar mijn thuisfront Enschede en deed ik een toelating voor het tweede jaar op de afdeling Art & Cross media Design aan de AKI. Dat gaf me tijd en ruimte om me te ontwikkelen en hoewel ik voor de toegepaste richting binnen de AKI had gekozen, werd ik al snel gevraagd om te exposeren in verschillende groepstentoonstellingen."

Je maakt heel diverse stukken, zowel drie als tweedimensionaal, gebruikt verschillende materialen. Maar de piramide-vorm keert vaak terug. Waarom?

"Toen ik aan de AKI begon te studeren waren er twee andere jongens die ook in het tweede jaar instroomden; Tom ten Voorde en Roel van den Broek. Ik had met Tom op het grafisch lyceum gezeten en ook Roel had al een vooropleiding gedaan. Ik denk dat het daarom is geweest dat we een uitdaging zochten in het maken van strak grafisch ontwerp met de hand, in plaats van de computer. We maakten veel gebruik van geometrische vormen, wat voor mij ook vaak de basiselementen waren voor het opbouwen van een tekening in bijvoorbeeld Adobe Illustrator. In mijn huidige werk representeert de driehoek vaak een letter, een bergpiek of de aanduiding van een plek of een gebeurtenis. Zo heb ik in een serie tekeningen en collages met het thema 'lawine' twee werken gemaakt waarin een driehoek op een horizon staat, die de plek aanduid waar de lawine ontstaan is."

Je wordt gedwongen om langer te kijken naar jouw stukken, wat je in een oogopslag ziet blijkt na langer kijken iets heel anders te zijn. Is dat bewust?

"Hoewel ik op dit moment duidelijk voor mezelf meer gelaagdheid in mijn werk wil aanbrengen is dat onbewust ontstaan. Voor een expositie bij galerie Iris Cornelis maakte ik een inkttekening op de lege kant van een boekpagina. Op de achterkant stond een grafure en doordat mijn inkt door het papier werd opgezogen en doordrukte, ontstond er een nieuw abstract beeld. Hierdoor ben ik op het idee gekomen om bestaande tekeningen te hergebruiken in mijn collages. Voor de platenhoes van Half Way Station's Moonshine heb ik een werk gemaakt dat volledig bestaat uit oude gravures. En daaruit volgde collages met zwart-wit fotografie."

Hoe werk je doorgaans?

"Op gang komen is nog altijd het lastigste. Ik moet ook vaak een doel hebben om keihard aan de slag te gaan. Dat ik sinds februari dit jaar een groot en prachtig atelier deel met mijn vriendinnetje doet al heel wat. Ik spring op de fiets en ga naar mijn atelier om te werken. Als ik eenmaal genoeg koffie op heb en de juiste playlist in mijn iTunes heb samengesteld, start ik met kleine schetsjes van composities, vaak niet groter dan een postzegel. Voor deze composities gebruik ik woorden als uitgangspunt. De letters zet ik om naar vormen en dan ga ik puzzelen. Ik kies de materialen en begin met het uitwerken. Als de uitwerking me bevalt maak ik er vaak meerdere stukken om tot een serie te komen, vaak binnen een bepaald thema."

Waarop ben je het meest trots?

"Dat is de complete installatie die ik heb gemaakt voor mijn eerste solo in Nashville genaamd Avalanche. Nashville's Smallest Art Gallery is een reclame display buiten aan de muur van 70 x 100 cm die een stel ontwerpers hebben omgetoverd tot een galerie. In de winter van 2009/ 2010 heb ik er een installatie voor gemaakt van 10 tekeningen en collages en een serie van 75 bergpieken gevouwen van atlas-pagina's, die samen een berglandschap vormden."

Hoe is het je gelukt om in Nashville te exposeren?

"Dat heb ik voor een groot deel te danken aan het internet. Via een klasgenoot van het grafisch lyceum die een tijdje in Amerika heeft gezeten kwamen de jongens van Nashville's Smallest Art Gallery bij mijn werk en nodigden ze me uit om er te exposeren. De werken die ik er voor maakte en de foto's van de installatie kwamen op het internet en zo is het balletje gaan rollen."

Waardoor raak je geinspireerd?

"Ik maak nog altijd erg veel gebruik van digitale uitingen binnen grafisch ontwerp die ik handmatig verwerk. Ik richt me daarbij overigens wel op drukwerk, met name boekontwerp en affiches. Ik merk ook steeds meer hoe belangrijk muziek is voor mijn werk. Ik luister veel naar donkere psychedelische muziek met etnische/ folkse invloeden, vaak lo-fi opgenomen met analoge apparatuur in slaapkamerstudio’s. Muziek die je niet 'even checkt op Youtube' maar waar je in moet verzuipen. Tot je wakker schrikt en merkt dat het buiten donker is en je al uren met enkel een tafellampje aan, in je eigen schaduw zit te werken. Veel van de invloeden uit die muziek komen terug in mijn werk. De materialen die ik gebruik voor mijn werk zoals de bossen uit gravures en de landschappen uit de fotografie voor mijn collages, de historische lading die de oude boekpagina’s met zich meebrengen, het repetitieve van de geometrische vormen, om een aantal voorbeelden te noemen."
 
Welke reactie op je werk heeft een onvergetelijke indruk achtergelaten?

"Tijdens de opbouw van een groepstentoonstelling in Antwerpen kwam er een klein jongetje de galerie binnenlopen. Hij liep naar het werk van Ward Zwart, bekeek de tekeningen aandachtig, draaide zich om en vroeg wie ze had gemaakt. Ward, verlegen als hij is, stak zijn hand omhoog en het jochie zei: 'Wooaaa, dat is kei schoon!' Toen hij verder liep en langs mijn werk kwam vroeg hij of ik dat had gemaakt. Ik zei trots 'ja'en hij gaf het onvergetelijke antwoord: 'Hm... makkelijk'."
 
Nog grootse ambities?

"Afgelopen jaar heb ik al een beetje kunnen oefenen… Ik zou namelijk wel wat meer tijd aan mijn stukken willen besteden en ook eens wat grotere werken willen maken. In 2012 heb ik al iets minder geëxposeerd en dat voelde eigenlijk wel goed. Het gaf me ruimte om meer te experimenteren. En ik zou graag meer reizen en exposities in het buitenland bijwonen in plaats van mijn werk opsturen. Daarnaast zou ik wat meer willen organiseren in Nederland. Ik ken een behoorlijke groep internationale kunstenaars en ik zou heel graag eens hun werk in Nederland willen tonen. Eigenlijk wat mijn vrienden in Antwerpen daar doen, naar Nederland halen. Maar tot nu toe heb ik nog niet de ballen gehad om het te doen. Hopelijk gauw..."

Maak je je wel eens zorgen over de bezuinigingen en je toekomst als kunstenaar?

"Ja en nee… Natuurlijk maak ik me zorgen over de bezuinigingen in de kunst en de kansen die daardoor worden weggenomen. Maar ik ben ook van mening dat het kunstenaars uitdaagt om nieuwe wegen te vinden. Sinds begin 2012 geef ik een aantal dagen in de week les en dat heeft me zoveel rust gegeven. Daarnaast doe ik af en toe nog toegepaste opdrachten, enkel dingen die ik tof vind om te doen. Die vrijheid heb ik nu. Niet dat dit de oplossing van het algehele probleem is maar ik weet zeker dat creatieven wel een weg vinden om hun doel te bereiken."

Waar ben je op dit moment mee bezig?

"Ik heb recent een nieuwe publicatie afgerond genaamd Jordskred Två ('Aardverschuiving Twee' in het Zweeds), een stencil gedrukte zine in een oplage van 22 stuks. Ik heb deze tijdens Grafixx -een zine fest bij DE Studio in Antwerpen, georganiseerd door Huis Haas in samenwerking met Ward Zwart en mijzelf- gepresenteerd door middel van een kleine expositie. Ik begon Jordskred met een digitale mixtape in 2009 onder mijn pseudoniem Luxaflex, een naam waaronder ik rond 1997 muziek begon te maken. Niet bepaald een naam met toekomst maar goed... In 2009 heb ik toch nog eens twee mixtapes gemaakt en met Jordskred wilde ik door. Zo ontstond een tijdje geleden het idee voor Jordskred Två. Voor de volgende edities wil ik werk van anderen uit gaan brengen en daar ben ik nu plannen voor aan het maken."

"Tijdens Grafixx is ook het eerste boekje van de Utrechtse uitgeverij Park Pardon gepresenteerd. Een project van Bloeme van Bon en Geran Knol, waar ik een bijdrage voor heb geleverd. En er komt binnenkort een boek uit via het Spaanse IndexBook over het gebruik van geografie in kunst en design. Verder ben ik druk bezig met nieuw werk voor komende exposities."

Deze maand is werk van Louis te bekijken bij RAW Showcases. In februari is er een expositie van hem tijdens de RAW Art Fair in Rotterdam.

Waarom besloot je te gaan werken met Oost-Indische inkt?
"De keuze die je maakt als kunstenaar, vooral in een beginnende fase zijn niet altijd zo bewust. Al herinner ik mij het moment waarop ik begon te werken met oost-indische inkt nog erg goed. Nadat een bevriend klasgenote van mij overleed, werd ik voor het eerst sterk geconfronteerd met de dood. Ik was hiervan erg van slag. Op dat moment kon ik mij er niet toe zetten om inhoudelijk bezig te zijn met het schilderen, waar ik mee bezig was. In plaats daarvan ben ik in een nabij gelegen appelboomgaard gaan zitten en de grilligheid van de dode appelbomen gaan tekenen met oost-indische inkt. Dit was enigszins therapeutisch. De tekeningen openden een nieuwe artistieke weg voor mij."

Je maakt gebruik van bijzondere technieken...
"Met een eigen ontwikkeld instrumentarium maak ik lijntekeningen waarin toeval en controle tegen elkaar worden uitgespeeld. De verschillende instrumenten die ik gebruik hebben allen gemeen dat zij, bij het aanbrengen van de inkt op het papier, gebruik maken van zwaarte-, wind- en/of centrifugerende krachten. Door het gebruik van teken-instrumenten kan ik lijnen ordenen en rangschikken die onmogelijk vrij uit de hand te bereiken zijn, zowel grof als minuscuul fijn. Ik vermijd hiermee een artistieke expressie of een handschrift, want hierin ben ik niet geïnteresseerd. Door deze 'depersonalisatie' van mijn tekeningen ogen ze op het eerste zicht digitaal te zijn geproduceerd. Dit fascineert en intrigeert mij. Ik probeer in  een traditioneel medium een reactie te geven op de nieuwe media, met in het bijzonder die van de digitale generatieve kunst."

Je klinkt bijna als een wetenschapper...
"De prominente rol van mijn instrumenten in mijn werk en de daarbij behorende techniek, zorgen dus voor een mechanisering van het tekenen. Ik onderzoek mijn rol van kunstenaar als maker hierin. Mijn positie is enerzijds gelijk aan een automaat waarin ik onderdeel ben van een grotere machinerie. Vanuit deze positie heeft het werk een generatief karakter. Anderzijds zijn het de compositorische keuzes die ik tijdens het tekenen maak die het uiteindelijke beeld bepalen waardoor het geen generatieve kunst wordt. Tijdens het tekenen ontstaat er een spanningsveld tussen de controle en het toeval. In een soort ‘hyper-concentratie' moet ik snel reageren op de vrijstromende inkt, die over het papier loopt. Compositorische keuzes en de uitvoering ervan moeten daarin direct op elkaar volgen. Het op deze wijze tekenen is absoluut. Er kan niets of nauwelijks worden geretoucheerd."

Sommige van je tekeningen hebben bijna een hypnotiserende werking, is dat bewust?
"Wel bewust in de zin dat ik het een spannende beeldtaal vind. Ik hou bijvoorbeeld ook van de bewegelijkheid van optical art. Met minimale beeldelementen efficient omgaan is voor mij zeker een bewuste keuze. Het geeft mij het gevoel een kern te pakken te hebben, alles wat dit verstoord hoort niet in mijn beeld thuis. Aangenaam vind ik dat je als toeschouwer constant je focus moet bijstellen."

Met welke tekening heb je zelf het meeste qua gevoel?
"Een absolute favoriet is ‘Algorithm#01’ uit 2009. Deze tekening brengt twee werkwijzen op een geslaagde manier samen. Ik werk altijd alleen met vol zwart, maar door de verschillende dichtheid van de minuscule lijntjes in de vlakken word er in de tekening gradaties in het zwart aangebracht. De lichtheid van de vorm en de keuze die er gemaakt is om de buitenste vlakken lichter en de binnenste vlakken donkerder te maken geven op een hele grafische wijze beweging aan."

Je maakt, naast tekeningen, ook installaties en animaties. Waar ben je het meest trots op?
"Ik heb op de academie eerst drie jaar animatie gestudeerd, voordat ik aan ‘fine arts’ begon. Ik blijf een voorliefde hebben voor de animatiefilm, al ben ik op het moment hierin niet actief mee bezig. Momenteel ben ik bezig met autonoom draaiende installaties die tekeningen genereren. Ik begon met hulpmiddelen een bepaalde lijnvoering te hanteren om een compositie te maken. Nu gaat het mij er om, om het mechanisme achter de tekening te tonen. Niet de compositie maar de werkwijze en het instrumentarium is het onderwerp geworden. De installaties worden conceptueler van aard. Ik ben door alle opleidingen beinvloed en zie dit in alle werken terug, daar ben ik trots op."

Waar raak je door geinspireerd?
"Ik hou van digitale kunstvormen, in het bijzonder van generatieve kunst. Het formele aspect spreekt mij er erg in aan en de ruimte voor ‘toeval’. Mijn tekeningen zijn niet letterlijk hiervan een vertaling, maar ik refereer er wel aan.
De activiteiten die ik organiseer in mijn galerie in Utrecht is een weergave van mijn interesses uit de kunst. Ik word door verschillende kunstenaars geinspireerd, afhankelijk van waar ik op dat moment mee bezig ben. Één uitvinder en kunstenaar in het bijzonder is Bálint Bolygó. Zijn werk is een voorbeeld waar wetenschap, innovatie en kunst samenkomen. Zeker een aanrader om meer van te bekijken."

Hoe reageren anderen op je werk?
"Moeilijk te zeggen. Over het algemeen word de benadering tot het tekenen gewaardeerd en word het ritme en ordening als esthetisch ervaren. Ik denk dat het moeilijke in de werken hier tegelijkertijd in zit. De tekeningen vallen niet in de traditionele vorm van tekenen en zijn daardoor moeilijk te plaatsen in de discipline. Daarbij maken hedendaagse tekenaars heel nadrukkelijk gebruik van een 'signature.' Dat vermijd ik juist."

Welke reactie op je werk staat je het meest bij?
"Een reactie op mijn ‘blaas’ tekeningen was dat ik kleur had gegeven aan zwart. Dit heb ik als compliment ervaren. De verwarring die ontstaat als een toeschouwer hoort dat mijn werken geen zeefdrukken zijn, vind ik ook interessant."
 
Maak je je wel eens zorgen over je toekomst als kunstenaar?
"Jazeker, het financiële gedeelte is hierin mijn grootste zorg, niet het artistieke. Mijn werken worden maar weinig verkocht, dus veel inkomsten uit het werk heb ik niet. Ik vang het nu op als freelancer in de productie van theater en evenementen. Ik ben ervan bewust dat ik dit niet tot in de eeuwigheid kan blijven doen.
Het maakt het bestaan van de kunstenaar er niet makkelijker op tegenwoordig. Tegelijker tijd is het ook een interessante periode. Er word een beroep gedaan op de flexibele en creatieve houding van de kunstenaar, daar ligt onze verantwoordelijkheid. Een voorbeeld hiervan is de opkomst van crowdfunding."

Waar droom je nog van?
"Zoveel uiteraard. Maar nu de focus op het instrumentarium is gaan liggen ben ik een nieuw vakgebied ingeslagen. Ik droom ervan om net zo gemakkelijk met de materialen en technieken om te gaan in mijn nieuwe werk, als ik als tekenaar heb. Het vakkundig omgaan met voor mij nieuwe gereedschappen is een uitdaging, maar ook verfrissend."

Tot en met 30 december 2012 zijn er dertien tekeningen van Jorrit te zien in een duo-tentoonstelling bij Galerie 59.

Je bent 26 nu, wanneer begon je met schilderen?
"Ik ben begonnen met schilderen toen ik een jaar of dertien, veertien was. Voor mij was het toen een uitlaatklep, nu nog steeds trouwens, van frustraties en onbegrip. Je bent aan het puberen, je bent rebels, ik uitte dat in schilderen. Toen schilderde ik ook al alleen abstracte schilderijen. Eigenlijk wist ik niet wat ik aan het doen was, maar was het meer experimenteren met verf. Ik begreep de verf zelf nog niet, waardoor ik er helemaal in op kon gaan. Als mensen het hadden over techniek, werd ik een beetje paniekerig. In loop der jaren sloeg paniek om in aversie tegen techniek. Voor mijn gevoel houd je je dan heel erg vast aan de techniek in wat je doet. Je schildert binnen de hokjes en beperkt jezelf daardoor in je ontwikkeling.

Hoe heb jij je verder ontwikkeld?
"Vandaag de dag schilder ik met al die kennis die ik vergaard heb. Bijvoorbeeld over hoe je verf kan veranderen. Verf is opgebouwd uit moleculen en pigment, dan vraag ik me af hoe ik de samenhang kan veranderen. Hierbij maak ik gebruik van diverse mediums."

Waaraan herken je 'Wesley' in je werken?
"Ik probeer een dode materie tot leven te brengen op een doek. Het kiezen van kleuren en handelingen gaan onbewust. Gemoedstoestand is hier een grote speler in. Eigenlijk zijn mijn doeken een directe uiting van mijn gevoel, zonder dat ik daar bewust mee bezig ben. Alles wat ik waarneem met mijn zintuigen moet ik eruit gooien. Deze quote van de Amerikaanse kunstschilder Jackson Pollock drukt het mooi uit: 'schilderen wordt niet een productie van ‘Kunst’ maar een handeling waarin het onbewuste van de mens rechtstreeks tot uitdrukking wordt gebracht'."

Hoe ga je aan de slag?
"Als ik begin met schilderen neem ik eerst één kleur waar ik mee begin. Vaak ligt het doek op de grond waardoor je rond kan lopen om het doek. Hierdoor creëer  je geen invalshoeken. Na het 'warm' schilderen ontstaat er een lijn waar naartoe gewerkt wordt. Kleur en vorm staan geheel los van keuzes. Het is erg moeilijk om het proces te beschrijven omdat ik niet echt bewuste keuzes maak. Tijdens het schilderen lijkt het wel of ik in extase ben waardoor het lastig wordt om iets terug te halen."

Is er een bepaald gevoel dat je wilt overbrengen door je werk?
"De doeken die ik maak zijn tijdloos (contemporary art). Ik wil de kijker de eigen mogelijkheid geven het werk zelf te interpreteren. Daarom geef ik een doek nooit een naam. Als je iets een naam geeft, gaat men zoeken. Hierdoor verdwijnt de creativiteit van de kijker zelf. Vaak wordt er naar doeken gekeken op zo'n manier van: 'welke technieken heeft hij gebruikt?' Een schilderij moet je zien en in je opnemen, niet uitpluizen hoe het is gemaakt, vind ik. Dat doen alleen geleerden, die zelf vaak nog nooit een kwast in hun hand hebben gehad."

Hoe reageren mensen op wat je maakt?
"De reacties die ik vaak krijg zijn: ‘wow hoe doe je dat?' en ‘waarom die kleuren?’ Maar dat zijn vragen die ik, als kunstenaar, niet ga, wil en kan beantwoorden. Zelf weet ik wel waar ze over gaan."

Naar welke kunstenaars kijk je zelf graag?
"Inspirerend in mijn ogen zijn: Gerhard richter, Yves Klein, Mark Rothko, Jackson Pollock, Barnet Newman, Gunter Brus , Wasily Kadinsky.... Bij Jackson Pollock spreekt de stijl me erg aan. De nieuwe techniek, het snelle schilderen. Het is echt een uiting van hemzelf, je krijgt er een gevoel bij."

Welke ambities wil je nog waarmaken de komende jaren?
"Ik zou meer exposities willen en meer naambekendheid creëren. Elke kunstenaar verlangt er denk ik wel naar om zijn brood te verdienen met hetgeen wat hij doet. En dan wel zonder subsidies en dergelijke. Ik heb nog nooit subsidie getrokken. Ik werk ernaast als schoenenverkoper om te kunnen eten. En ik ga ook weer studeren, het is fijn om een 'plan b' te hebben."

De komende maanden is werk van Wesley de Leeuw te zien bij Czaar kapper in Amsterdam.

Je bent in de eerste plaats een groot vinyl-verzamelaar. Waar komt die passie voor vinyl vandaan? En met welke plaat begon het allemaal?
"Mijn passie voor vinyl komt voort uit mijn passie voor muziek. En in de jaren zestig was vinyl de geluidsdrager. Verder heb je met een plaat in handen, naar mijn gevoel, toch iets persoonlijks van een artiest in handen. Mijn eerste 7 inch was er een van de Shoes met Daylight/end of the line."

Hoeveel platen heb je inmiddels in je bezit? Is het een soort verslaving?
"Ik weet niet exact hoeveel 7 inch, 12 inch en lp's ik heb, maar als je een dikke veertig jaar verzameld hebt, loopt dat toch behoorlijk op. Naar schatting veertig- a vijftigduizend. Voor mij is het nog steeds een positieve verslaving en elke dag is voor mij 'vinyl-dag'."

Hoe kwam je ooit op het idee om er kunst van te gaan maken?
"Ik gebruikte al vroeg dubbele lp's om van hoezen kunst te maken. Na de hoezen ben ik begonnen uit lp's mijn eigen collectors-items te maken. Na verloop van tijd werden de lp-projecten steeds groter. Ook omdat de routine in mijn voordeel ging werken."

Hoe ga je te werk?
"Ik werk met handgereedschap, waarmee ik de vorm ruw uitsnij. Daarna ruw schuren, fijn schuren en polijsten. Tot slot het afwerken, door middel van etsen, spuiten of schilderen."

Wat zijn je favorieten?
"Persoonlijke favorieten van mij zijn Metallica en Iron maiden. Qua muziek en kunst, omdat ik daar ook metaal in verwerk. Als je van zulke namen kunstwerken maakt, begint de adrenaline te werken."

Wat zijn de leukste reacties die je er tot nu toe op hebt gekregen?
"Mensen denken bij een grammofoonplaat niet aan kunst, dus dat levert altijd weer verrassende reacties op. Zoals: 'ik dacht dat het posters waren' of 'dit moet je voor artiesten maken.' De leukste reactie is als ze je gaan uitschelden voor 'Henkie Warhol'."

Wat zeiden artiesten, van wie je vinylkunst maakte, over je werk?
"Herman van Veen heeft eens gezegd dat het heel bijzonder is. Gerard Cox heeft zijn enthousiasme over mijn vinylart uitgesproken. Wijlen Harry Muskee speelde ooit Window of my eyes en nam daarna een afspeelbaar kunstwerk met dezelfde titel in ontvangst. Ook George Baker heeft zijn Little green bag opgehaald. Boudewijn de Groot zijn Vrienden van vroeger en Jan Akkerman werd voor zijn 65ste verjaardag door de band verrast met recordart van zijn eigen lp's."

Kun je er inmiddels van leven?
"Mijn passie is hobby en omdat ik niet commercieel ingesteld ben, blijf ik drie dagen in de week 'gewoon' werk doen. Ik maak deze vorm ook om mijn emoties te uiten. Zoals Madonna's motto: 'express your emotion'."

Zit er nog een 'verborgen laag' in je werken?
"In de werken zit meestal ook een titel van een track die een link heeft met het kunstwerk. Ook verwerk ik soms onzichtbare gimmicks, zoals gezichten en dieren in de lijsten, die zichtbaar worden door de lijst te draaien."

Wat is er zo mooi aan het illustreren van kinderboeken?
"Kinderboeken hebben iets simpels en directs. Voor kinderen is elk boek een avontuur, een nieuwe wereld om in te duiken. Voor mij werkt dat ook nog zo. Een kinderboek is een vlucht in een soort compacte, versimpelde wereld zonder alle complicaties van het volwassen bestaan. Een soort nostalgisch escapisme.
Kinderboeken zijn ook heel toegankelijk en universeel, makkelijk te verkrijgen en vaak ook te begrijpen als je nog niet kunt lezen of de taal niet kent."

Welke kinderboeken verslond je zelf vroeger?
"Ik was erg geïntrigeerd door verhalen met pratende dieren (wat leidde tot tevergeefse pogingen met mijn cavia te converseren). Het boek wat me het meeste is bijgebleven is Blauwtje en Geeltje van Leo Lionni, waarin een blauwe en een gele vorm bevriend raken. Het waren simpele, uit papier gescheurde, vormen zonder oogjes of armpjes. Nu ik er over nadenk is dat waarschijnlijk wat ik er mooi aan vond, dat je veel zelf kon invullen. Daarnaast kun je het verhaal ook zien als een verhaal over 'anders zijn'. Over wel of niet geaccepteerd worden. Op die manier is het mooi dat een kinderboek een kind de wereld al kan laten begrijpen, zonder dat het kind dat weet."

Hoe ga je te werk?
"Ik werk niet met een vast plan of met een bepaalde compositie in mijn hoofd. Ik maak vaak kleine schetsen, niet groter dan een paar centimeter. Dat zijn schetsen van mensen, gebouwen, voedsel, eigenlijk van alles, de schetsjes die iedereen maakt. Soms zijn het herinneringen of scènes uit dromen. Tussen die schetsen zijn er een paar die me opvallen. Die waar net die blik, houding of schaduw precies klopt. Deze werk ik verder uit met inkt of aquarelpotloden, of wat ik in de buurt heb liggen."

Het ziet er niet zo uit, maar toch komt de computer er nog aan te pas?
"Daarna ga ik digitaal verder, om te zoeken naar de juiste kleur, lichtval, compositie. Ik hou erg van de geleefdheid van papier, dus ik gebruik veel lagen met vlekken en texturen om tot een analoog uitziend eindbeeld te komen. Ik werk dus veel met de computer, maar eigenlijk vanuit een noodzaak. Ik heb de computer nodig om alles uit te proberen, om de juiste kleur en het juiste licht te kunnen vinden, om continu te combineren en te vergelijken, en uiteindelijk de juiste balans te vinden. Liever zou ik minder achter de computer zitten. Daarom ben ik de laatste jaren gaan schilderen, vooral het schilderen met olieverf bevalt me. De traagheid van de verf, hoe de kleuren mengen. Aan een schilderij werken geeft een heel ander soort gevoel dan een tekening maken in Photoshop. Er is veel meer spanning. Je moet geduldiger zijn en ook beslissen om bepaalde dingen juist niet te doen. Je kunt niet zomaar alles uitproberen en oneindig blijven undo-en."

Heb je een of meerdere favoriete tekeningen?
"Ik heb geen vaste favorieten, ik denk dat dat verandert met de tijd. Natuurlijk ook omdat ik zelf verander. Op dit moment ben ik nog steeds wel tevreden met On Thin Ice, I Know You en Tin Soldier. Ondanks dat sommige daarvan al heel lang geleden gemaakt zijn. Misschien kan ik die toch wel tot een van mijn favorieten rekenen. Voor mij is tekenen ook een manier om een bepaalde periode of gebeurtenis vast te leggen. Zoals een foto ook een moment vastlegt. Dat is erg handig, want ik heb een geheugen als een zeef. Voor mij werken de tekeningen dus ook als een soort dagboek. Deze specifieke tekeningen herinneren me aan belangrijke momenten in mijn leven. Zonder heel gewichtig te doen, maar zaken zoals verhuizingen, bepaalde keuzes, nieuwe liefdes. Gebeurtenissen die voor mij toch belangrijk zijn geweest."

Je bent ook veel bezig met fotografie. Wat trekt je daarin aan?
"Ook foto's gebruik ik om momenten vast te leggen. Als ik buiten ben zijn er altijd bepaalde scènes die me aantrekken. Verlaten straten, een bepaalde lichtval of een mooie schaduw. Net zoals in mijn tekeningen, houd ik ook in mijn foto's van beelden waarin sfeer en suggestie centraal staan, met ruimte voor gedachten.
Ik ensceneer nooit foto's, een foto kom ik tegen als ik op het juiste moment de goede kant op kijk. Ik denk er niet echt over na en doe ook niets ingewikkelds met lichten of flitsers. Mijn camera staat ook meestal gewoon op automatisch. Het is heel simpel, ik zie iets moois, ik klik op de sluiter. Uiteindelijk maak ik foto's vooral voor mezelf, er gaan ook maanden voorbij dat ik geen enkele foto maak."

Hoe reageren anderen, kinderen en volwassenen, op wat je maakt?
"Ik maak allerlei soorten werk, dus het is leuk dat ik daardoor ook reacties krijg van veel verschillende soorten mensen. Vaak vinden mensen de kleuren zo mooi. Dat vind ik altijd fijn om te horen, want daar ben ik veel mee bezig. Het is wel interessant dat er vaak enthousiast gereageerd wordt op de tekeningen waar ik juist het minst tevreden over was, en andersom. Om die reden heb ik besloten om maar helemaal niet bezig te zijn met wat anderen van mijn werk vinden. Positieve reacties zijn altijd leuk, vooral van kinderen. Die zijn dan bijvoorbeeld helemaal dol op een hondje wat ik heb getekend. Of een kip. Op die manier komen ze echt tot leven. Je beseft je dat een getekend hondje voor een klein jongetje echt een soort 'vriendje' kan zijn."

Wil je een boodschap overbrengen met je werk?
"Ik ben nooit bewust bezig met een boodschap in een tekening te stoppen. Omdat veel van mijn werk zo persoonlijk is, ben ik vooral met de sfeer en het gevoel bezig. Dat moet kloppen. Het is een compliment voor mij als mensen een stukje van dat gevoel uit die tekening oppakken en daar zelf eigen dingen in kunnen
terugzien."

Meer van Pyhai kun je zien op haar website.

Wat maakt computeranimatie voor jou zo interessant?
"Eigen werelden kunnen creëren. Het is niet alleen de computeranimatie zelf trouwens, wat het voor mij zo interessant maakt. Ik vind de mogelijkheid van het combineren van technieken het mooist en het fijnst werken. Computers maken dit optimaal mogelijk, ik kan alles fotograferen, filmen, scannen en dan in de computer bewerken zodat het allemaal bij elkaar hoort en er dan nog een bewegend filmpje van maken. Die mogelijkheden zijn geniaal."

Hoe ga je te werk?
"Associatief. Als ik in de trein zit, film ik de lucht en het uitzicht, dan ga ik dat bewerken en versnellen, bijvoorbeeld. Waardoor het lijkt alsof je even 'om een wolk heen kunt kijken'. Ik vind dat fascinerend. Ook film ik regendruppels, oliedruppels in afwaswater of zandpatronen die je op het strand ziet. Uiteindelijk kijk ik naar die grote beelddatabank die ik aanleg voor het maken van nieuw werk. Dan bedenk ik me, hoe ik dat het best kan gieten in een VJ-visual, een videoclip of een CD-hoes."

Is het niet vooral heel technisch?
"Gelukkig niet. Maar het is inderdaad zo dat het je creatieve vrijheid in de weg zit als je de techniek niet beheerst"

Je werkt ook veel met artiesten, maakt videoclips. Heb je daarin wel genoeg artistieke vrijheid, voor je gevoel?
"Wisselend. Videoclips zijn voor mij de meest concrete vorm waarin ik tegelijkertijd experimentele, gewaagde visuele stijlen kan inzetten en toch iets kan vertellen. Het is wel heel belangrijk dat ik de muziek ook mooi vind. Ik heb ooit drie maanden aan een VJ-show voor Nick en Simon gewerkt voor De Vrienden van Amstel Live en dat stond zo ver van mij af dat ik daar vrij ongelukkig van werd. Mijn werk wordt stukken beter zodra ik de muziek van een artiest adoreer. De CD-hoes van Roosbeefs laatste CD Omdat Ik Dat Wil vind ik het mooiste wat ik ooit heb gemaakt. Ik werk nu al acht jaar voor die band en voor hen iets maken heeft tot noch toe altijd het beste in mij naar boven gehaald."

Je bent met Wouter Hamel op clubtour geweest. Hoe was dat?
"Ik was net klaar op de HKU en Wouter had mijn afstudeerwerk gezien, een videoclip voor Roosbeef, en zodoende vroeg hij mij om zijn voorprogramma te verzorgen. Het was heel leuk, maar ook heel zwaar. Ik draaide samen met Misha Veldhoen, mijn beste vriend en ex-bassist van Roosbeef, plaatjes en maakte daar kunstzinnige beelden bij. We zochten naar een manier om het zowel een 'leuke grote gezellige grap' te laten zijn en het daarnaast toch heel serieus te nemen.

We hadden visuals gemaakt van speelgoed dat we ook bij ons hadden. Voor Wouters show versierden we zijn instrumenten dan met robotjes en beestjes, waarvan op de schermen stop-motion animaties te zien waren. Ook tijdens de show gingen we nog door met beelden maken. Misha beeldde dan schaduw-verhaaltjes uit met ditzelfde speelgoed op een overhead-projector en ik VJ-de door met beelden die ik speciaal voor de nummers van Wouter had gemaakt."

Welke samenwerkingen vond je het meest bijzonder tot nu toe?
"Ik ben nu sinds een jaar een VJ-duo met Menah, zij is mijn vriendinnetje en illustrator. Tijdens VJ-shows tekent zij live dingen die uit het publiek worden aangedragen. We leggen dan bijvoorbeeld een heleboel briefjes neer met een vraag: wat heb je gedroomd, waar denk je aan, wat is jouw geheim? Je ziet dan gedurende het hele optreden haar hand een tekening opbouwen. Ondertussen gooi ik er passende animaties en ander soort filmpjes door en overheen. Kijk hier voor een voorbeeld.

Je treedt ook op als VJ glitterende eenhoorn. Waar komt die naam vandaan?
"Ik mocht maandelijks bij Wildgroei VJ-en maar had nog geen VJ-naam, ik wilde heel graag een naam die opviel. Anne Knispel bedacht toen deze naam. Ik vond het meteen geniaal. Het heeft iets gays, fouts en popcultuurachtigs. Daarnaast heeft het iets sprookjesachtigs. Bij speciale shows doe ik mijn haar ook in één punt op mijn hoofd met een glitterlintje erdoor."

Hoe is het om live te performen?
"Heel leuk en doodeng tegelijk. Ik ben voor een optreden niet te genieten, heel gestresst en heel chagrijnig. Menah en ik maken vaak ruzie voor een show. Als alles eenmaal opgebouwd is, kom ik pas tot rust."

Hoe reageren andere mensen op wat je maakt? Mensen kijken toch anders naar je kunst als ze op een feest zijn, dan in een galerie?
"Veel vluchtiger en minder officieel inderdaad. Ik vind de manier van kunst op een feest consumeren een heel goede manier. Maar ik zou ook graag binnenkort eens een echte expositie inrichten met mijn werk."

Ben je een pionier? VJ-en en computer animaties maken zijn relatief nieuwe kunstvormen.
"In feite wel. Ik ben bezig met een hele nieuwe techniek en combinaties van technieken die tot voor kort niet tot nauwelijks mogelijk waren. Sinds ongeveer twee jaar is het bijvoorbeeld mogelijk om met een fototoestel te filmen alsof het een professionele filmcamera is. En ook met mijn iPhone kan ik HD filmen. Ik heb voor de videoclip GiuGiu van Wouter Hamel veel schuimkragen van champagne, bier en fris gefilmd door een klein lensje uit een wegwerpverrekijkertje, met wat ducttape op mijn iPhone bevestigd. Hierdoor kan ik heel goedkoop en ook heel klein ultieme macro-beelden maken van bubbels. Dit soort houtje-touwtje-technieken geven, door de techniek van nu, veel professionelere resultaten."

Wat ambieer je nog?
"Ik ben begonnen aan een kunst-wetenschap project. Ik wil weer meer de werkelijke natuur onderzoeken door middel van de camera. Ik film veel natuurlijk bewegende patronen en heb ook een ultra-macro lensje gemaakt om hele kleine dingen te filmen. Ik zou graag een project doen met de beelden die men bij wetenschappelijk onderzoek schiet. In Enschede is het grootste vloeistoflaboratorium van Europa, hier maken ze het meest prachtige materiaal van vloeistoffen.

Ik heb geprobeerd een promotiebeurs aan te vragen zodat ik daar beeldend kunstwetenschap-onderzoek kon doen, helaas is dit me niet toegekend. Nu wil ik prints en schema's gaan maken van mijn bevinden op dit gebied en daarmee een expositie samenstellen. Van daaruit hoop ik alsnog op een diepgravend onderzoek uit te komen."

Een van je laatste projecten heet 'GEWEER' Wat is het precies?
" ‘GEWEER’ is een groeiend aantal ideeën voor interactieve installaties die ingaan op de karakteristieke eigenschappen van het geweer als gebruiksvoorwerp. Dat is een hele mond vol voor een aantal toffe interactieve beelden, die je even stil willen zetten als je met ze in aanraking komt."

Je kunst moet een 'ervaring' zijn voor de toeschouwers, waarom?
"In eerste instantie wilde ik iets maken waar toeschouwers niet zomaar langslopen en denken 'oh leuk' en dan weer verder lopen. Ik wilde iets heftigs maken, iets wat mensen bij de strot grijpt, iets wat blijft plakken. Toen ben ik op zoek gegaan naar beelden om te gebruiken die de kracht hebben om zoiets te veroorzaken. Zo ben ik uiteindelijk bij het geweer terechtgekomen."

Na 'GEWEER,' ben je verder gegaan met een nieuw thema 'KNIFE'. Waar komt de fascinatie voor wapens vandaan?
"In eerste instantie heb ik net er net zoveel mee als elk mens die wel eens soldaatje of paintball heeft gespeeld. Het geeft een bepaald gevoel als je zo’n ding in je hand hebt. Het gewicht, het materiaal, dat doet wat met je. Vooral als je een man bent, denk ik altijd. Ik weet niet precies waar het vandaan komt, maar ik heb altijd al wel een gevoel bij dat soort dingen gehad. Dat is overigens niet de reden waarom ik ze ben gaan gebruiken in mijn werk, dat was eigenlijk vrij functioneel. Ik had iets nodig om mensen wakker te kunnen schudden en dat doet het. Als je de loop van een geweer op iemand richt, zul je daar altijd een reactie op krijgen. Dat geeft aan hoe groot de kracht van dat beeld is. Zo kwam ik op het idee om een interactief vuurpeloton te maken."

Zelf wel pacifistisch ingesteld? ;)
"Haha! Tsja wat heet pacifistisch. Oorlog en geweld doet niemand goed, dus daar wil ik me eigenlijk ook niet mee associëren. Ik snap wel dat je dat direct doet als je met deze beelden werkt, daar halen ze ook hun kracht vandaan. Ik probeer zo ver mogelijk van de actualiteit af te gaan staan met mijn werk, omdat het anders gelijk in zo’n hokje wordt gestopt. Terwijl ik mensen juist graag wil laten beleven en associëren."

Ooit wel eens een wapen moeten gebruiken?
"Gelukkig niet! Heb er wel eens een aantal mogen gebruiken. De terugslag van een jachtgeweer is iets wat je nooit vergeet (vooral niet als je een klein jochie bent wanneer je zo’n ding afvuurt). Ook heb ik in Albanië ooit eens een AK47 mogen gebruiken, fantastisch! Alleen bleek later dat in de richting waarin wij schoten de buurman van de eigenaar van de AK47 zijn schapen aan het weiden was. Gelukkig is dat allemaal goed afgelopen."

Hoe ga je te werk in het maken van je installaties?
"Wat ik doe is: ik maak eerst het complete idee, dat werk ik uit, maak er een goede schets van en probeer het dan te slijten. Ik wil eerst een opdrachtgever of expositie hebben voor ik iets daadwerkelijk ga maken. Dit doe ik om te voorkomen dat je iets maakt, het af is en je aan iets nieuws wilt beginnen en ondertussen vergeet je dat je het ook nog aan mensen wilt laten zien. Waar de ideeën vandaan komen, vind ik moeilijk uit te leggen. Meestal is het zo dat je een beetje aan het zoeken bent en dan ineens gaat het licht aan en dan is het er! Het komt vaak zomaar uit het niets, maar je moet er wel de goede omstandigheden voor scheppen."

Welke reacties krijg je erop?
"Dat verschilt heel erg, sommige mensen schrikken, anderen gaan juist heel erg spelen met de installaties, maar over het algemeen vinden de mensen het  ‘een engig soort van leuk’ en dat is ook de bedoeling. Ik wil mensen laten genieten van wat ze zien. Daarbij ga ik van mezelf uit, als iemand anders dit zou maken dan weet ik zeker dat ik het zelf heel tof zou vinden!"

Komt er nog een vervolg op deze reeks?
"Ja, momenteel ben ik dus bezig met de ‘KNIFE’ serie, die bestaat op het moment uit drie installaties waarvan er eentje ook al gerealiseerd is. Je kunt hier al wat bekijken. Ik ben er erg enthousiast over en hoop dat ik ze nog eens kan gaan uitvoeren. Een van de ideeën die ik al uitgevoerd heb, is er een met een bijl, maar die reken ik ook onder het ‘KNIFE’ project."

Heb je tot nu toe bereikt wat je wil bereiken?
"Het gaat goed, maar ik ben nog niet in de positie dat ik van mijn werk kan leven, dat is wel mijn doel. Nogmaals: ik mag echt niet zeuren maar ik wil verder en meer, en groter en leuker!"

Waarom werken jullie zo goed samen?
"Onze samenwerking is zo goed omdat wij elkaar aanvullen in ideeën en techniek. We beginnen aan een werk door te brainstormen over ideeën. Tijdens deze brainstormsessies is er altijd een vorm van elkaar willen overtreffen. Deze vorm van strijd zorgt ervoor dat we er alles uit halen wat erin zit. Daarnaast is het zo dat Alex technisch gezien heel gestructureerd kan denken over de opbouw van sculpturen en schilderijen, maar dat Ellemieke juist op ieder moment kan schakelen in overwegingen om binnen een werk grote veranderingen te maken."

Jullie hebben vast wel eens onenigheid, waar botsen jullie over?
"Het verschil in ideeën over de kwaliteit van het werk levert de grootste clash op. Alex denkt sneller dat een werk af is en goed, Ellemieke wil het graag nog beter maken door door te gaan. De grens van stoppen en doorgaan is vaak voor het eindresultaat heel belangrijk. Je kan te vroeg stoppen en er dus niet alles uitgehaald hebben en je kan te lang doorgaan en een werk verpesten. Er zijn veel werken waarbij wij discussiëren over deze grens."

Jullie werken samen onder de naam V&B. Vroeger noemden jullie jezelf Villeroy&Boch, naar het keramieklabel. Hoe zit het precies met die naam van jullie?
"De naam Villeroy en Boch heeft een heleboel redenen. Ten eerste dachten we dat kunstenaarsduo Alex Jacobs en Ellemieke Schoenmaker niet echt de beste naam is voor een duo dat in Amerika lekker loopt. Alex Jacobs is een totaal inwisselbare naam in de westerse wereld en Ellemieke Schoenmaker kan geen Amerikaan (uitzonderingen daargelaten) fatsoenlijk uitspreken. Villeroy en Boch klinkt lekker internationaal. Ten tweede waren Villeroy en Boch twee concurrenten die samen gingen werken; wij zijn natuurlijk uiteindelijk ook concurrenten die samen zijn gaan werken. 'All we wanted was to be able to try things and to make mistakes. And if it didn't work out or if people didn't like it it wouldn't matter because Villeroy and Boch are already dead.' Na niet al te lange tijd kregen wij een behoorlijk imponerende brief van een internationaal advocatenburo dat ons toch wel even vertelde dat de naam Villeroy en Boch al een paar honderd jaar bestaat en dat wij die niet mogen gebruiken. Dus werd het V&B."

Hoe gaan jullie te werk?
"Zoals eerder gezegd gaan we meestal eerst brainstormen om ideeën te ontwikkelen, vervolgens zoeken we daar beeldmateriaal bij en gaan we alles uitwerken. Het kan zijn dat beeldmateriaal de aanleiding is om een werk te maken, of dat we iets zien, horen of lezen dat ons inspireert. Bij de uitwerking proberen we ons een idee te vormen van een eindresultaat en hoe we dat kunnen maken. Bij dit proces is onze kennis van allerlei schilders- en beeldhouwtechnieken essentieel. We kiezen dus de techniek die het beste bij het idee past. Hierna gaan we photoshoppen/schetsen, mallenmaken, gipsgieten, piepschuimzagen, platen timmeren, schuren, spuiten, airbrushes, schilderen enz. Om alle daadwerkelijke stappen per werk te beschrijven zou nog wel wat extra servercapaciteit vereisen:)."
 
Waar zijn jullie tot nog toe het meest trots op?
"Dit is een vraag die eigenlijk niet te beantwoorden is. Ik denk dat wij het meest trots zijn op een houding die wij onszelf aan hebben gemeten. Dit is de houding om altijd te streven naar verbetering in combinatie met vernieuwing. Er zijn heel veel werken waar wij trots op zijn. En ieder werk heeft zijn eigen reden om trots op te zijn."

Wat willen jullie bereiken met jullie kunst?
"Het uiteindelijke doel van ons bestaan is een ideale combinatie van gelukkig willen zijn en de beste willen zijn. Dus wij hebben een tomeloze ambitie om supergoed werk te maken, maar niet ten koste van levensgeluk. Wat dat dan ook mogen betekenen!?"

Jullie hebben pas meegedaan aan een talentenjacht op tv voor kunstenaars 'De nieuwe Rembrandt'. Wat heeft het jullie gebracht?
"We hebben allebei individueel de laatste tien gehaald. Tot nu toe hebben we niet veel meer aandacht gekregen dan dat we normaal gesproken hebben, maar het feit dat je bij de laatste tien zit geeft de twijfelende koper toch nog wel een extra zetje om het toch te doen. Onze ervaring in de kunst zegt dat dit soort dingen heel traag gaan. Over twee jaar komt er misschien iemand op een tentoonstelling en zegt dat hij of zij ons volgt vanaf De Nieuwe Rembrandt, maar dat er nu pas tijd was om het werk in het echt te zien."

Meer informatie over V&B vind je via hun website, facebookpagina of twitter.

Er is pas een nieuwe expositie van je geopend. Wat is er te zien?
"Het thema is Amsterdam. Als ik een buitenlandse expositie heb, gebruik ik vaak de stad in kwestie als decor. Het thema van de show is vaak een heel persoonlijk verhaal, iets wat op dat moment in mijn leven speelt. Dit keer is er niet zo zeer een persoonlijk verhaal, maar omdat ik wel kan zeggen dat Amsterdam mijn hart heeft gestolen, en Amsterdam ook hier het decor is, is het toch een hele persoonlijke show geworden. Het is het Amsterdam van een gedroomd verleden. Het lijkt op Amsterdam zoals het eruit gezien moet hebben rond 1880, maar gezien door een sterk vervormde lens. Gezien door mijn eigen ogen, mijn persoonlijke verbeelding. Het is mijn Amsterdam."

Je schilderijen en inkttekeningen verraden een dromerig iemand. Was je dat altijd al?
"Ik was vroeger al een dromer. Omdat ik zo getraind ben om mijn eigen fantasiewereld om te zetten in iets tastbaars, in mijn geval schilderijen, ben ik het grootste deel van de dag aan het dromen. De kale realiteit vind ik vaak ook niet genoeg. Ik geniet met volle teugen van mijn leven, het is niet zo dat ik met mijn fantasie de realiteit wegdruk, maar het geeft alles juist een extra laag. Dat heb ik mijn hele leven al gehad. Ik was een redelijk sociaal kind, vrolijk en had genoeg vriendjes, maar ik droeg altijd die andere wereld met me mee. Ik had denkbeeldige figuren (meestal dieren, en vaak waren ze wit) op mijn schouder zitten. Zo vlogen naast me, kropen onder mijn voeten in de aarde en zweefden boven de wolken."

Wie of wat verbeelden de bijzondere plaatjes en wezens in je werken precies?
"Mijn diepste binnen. Ze verbeelden eigenlijk precies wat ze laten zien, de figuren in de wereld waarin ze leven, met als extra laag misschien wel een verlangen naar de wereld die je daar ziet afgebeeld. En de hoop dat die er is, de hoop dat we inderdaad alleen maar het oppervlak kunnen zien, maar op een weergaloze ijsberg staan in een oneindig grote ruimte."

Jouw dochter, Emma Leeuwenhart, speelt ook een bijzonder grote rol in je kunst?
"Ja, ze speelt een hoofdrol in mijn leven, daardoor speelt ze een belangrijke rol in mijn kunst. Soms als letterlijke afbeelding en soms met een kleine verwijzing. Datzelfde geldt voor mijn verloofde, Esther. Ze is onderdeel van mij, van binnen van buiten, en door en door in elke vezel."

Hoe ontstaat een idee bij jou?
"Een idee onstaat doordat ik al schilderend en schetsend een sfeer vind die nieuw voor me is, waar ik dan nieuwsgierig naar word en die ik verder ga blootleggen. Een idee voor een show onstaat vaak uit een leegte die ik wil opvullen, een gemis, of een heimwee naar iets onbestemds waarvan ik wil weten wat dat is. Zoals mijn nieuwe show Amsterdam. Ik woon en werk in Amsterdam. Voor mij ligt er een warme deken over die stad. Een deken uit het verleden, eentje die alles van het hier en nu net iets mooier maakt. Ik voel me ook altijd onderdeel van dat rijke, prachtige verleden van Amsterdam. Waar ik maar een heel klein deel van ken, de rest vul ik naar hartelust en geheel naar eigen inzicht in. Bijna alles wordt grauw en veel minder aantrekkelijk als het regent. Amsterdam is daar een uitzondering op. De natuur overigens ook."

Voorbeelden voor jou zijn de grote meesters Rembrandt en Vermeer. Welke overeenkomsten heb je met hen? En waarin verschillen jullie?
"We verschillen een paar honderd jaar vooral. Wat niet wil zeggen dat ik me ooit zal vergelijken met een oude meester hoor. Maar een verwantschap voel ik zeker. Ook zij schilderden wat ze zagen, maar niet alleen door hun ogen, heb ik het gevoel. Ze schilderden wat ze met al hun zintuigen zagen, nog aangevuld met hoop, verlangen, heimwee en andere persoonlijke emoties, waardoor het meest droge tafereel van een wonderlijke vreemdheid werd en tegelijk van een bepaalde oprechtheid, omdat het uit iemands binnenste komt, omdat het geen bedachte stijl of concept is maar een directe vertaling van iemands belevingswereld."

Hoe reageren andere mensen op wat je maakt? 
"De reacties lopen heel sterk uiteen. Ze zijn vrijwel altijd positief. Hoewel ik vaker dan ik zelf zou willen mijn techniek uitleg. Wat ik uiteraard heel goed begrijp, maar het is jammer als die techniek, die uiteindelijk maar gewoon een techniek is, in de weg gaat staan van echt naar het werk kijken. Maar de reacties zijn erg uiteenlopend, omdat ze bijna altijd uit persoonlijke hoek komen. Er is altijd een blik van een figuur die iemand doet denken aan een moeder, vader, vriend of iemand anders die ik zelf nog nooit gezien heb. Of een sfeer die ze aan vroeger doet denken, aan het land waar ze zijn opgegroeid."

Je hebt het zelfs geschopt tot Amerika met je werken. Hoe is je dat gelukt?
"Ja, daar heb ik denk ik veel geluk mee gehad. Na een paar jaar in Amsterdam te hebben geëxposeerd, maakten we een overzichtsboek en stuurden dat rond naar galeries waar we bewondering voor hebben, maar ook naar persoonlijke helden als filmmaker Tim Burton, band Radiohead, etc. Daar werd heel erg veel en enthousiast op gereageerd, en zo vonden we een galerie in Seattle (Roq La Rue) waar het heel fijn mee klikte en die heel graag een show met me wilde doen. Na de eerste expositie daar, kwamen we in contact met een galerie in New York die ook erg graag wilde en zo is het balletje gaan rollen."

Is het moeilijk om als kunstenaar ook over de grenzen succes te hebben?
"Ik weet niet of het moeilijk is succes te hebben over de grenzen. Ik kan wel zeggen van niet, omdat het mij is gelukt, maar dat soort dingen zijn altijd een samenloop van veel omstandigheden, timing, etc. Het is wel zo dat sinds het internet er is, de grenzen natuurlijk erg aan het vervagen zijn. Een galerie in Tokyo is praktisch even bereikbaar als een galerie om de hoek. Er wordt ook veel meer 'openbaar' gepraat over kunst en kunstenaars, kunst wordt ook steeds makkelijker over het internet gekocht, dus een fysieke ontmoeting is niet altijd meer noodzakelijk. In geval van kunst is het meer zo dat de groepen die zich vormen, zich om bepaalde stromingen en subculturen vormen, dan dat ze zich houden aan landgrenzen."

Twee jaar geleden vroegen Debbie Harry en Chris Stein je om de hoes van de nieuwe plaat van Blondie te ontwerpen. Een eer om te doen?
"Een onbetwiste eer. We hadden al veel contact omdat ze allebei al wat werken van me hadden gekocht. We mailden op een gegeven moment dagelijks. Rond de tijd dat ze met de opnames bezig waren, had ik een show in NY, dus daar ontmoetten we elkaar en vroegen ze me de platenhoes te schilderen. Het was niet zozeer spannend om te doen omdat ik wist dat ze me vroegen omdat ze mijn werk mooi vinden en niet omdat ze bepaalde onuitgesproken of onuitvoerbare verwachtigen van me hadden. Omdat het schilderen en de opnames van de plaat simultaan verliepen, stuurde ik mijn vorderingen aan het eind van de dag op per mail, en zij deden hetzelfde met nieuwe nummers en ongepolijste ideeen. Die ik vervolgens weer meenam in mijn werk. Dus het was een heel organische samenwerking. Erg plezierig om te doen."

Heb je een doel voor ogen met je kunst?
"Ik wil laten zien wat zich allemaal in mijn hoofd afspeelt. Maar door die taferelen om te zetten in tastbare beelden, wordt het voor mezelf ook allemaal veel helderder en bovendien gaat het daardoor nog allemaal veel sneller stromen. Ik hou dus mijn eigen fantasie op gang en breng die almaar in een hogere stroomversnelling. Ik kan het dus wel 'het bevredigen en in stand houden van een verslaving' noemen."

Waar is je werk op dit moment te zien?
"Er is altijd wel wat werk van me in stock in Jaski Art Gallery in Amsterdam."

 

Hoe is het idee ontstaan om kunst te maken van dingen die je op straat tegenkomt?
"In Utrecht bestaat een mooi initiatief, genaamd 'de Cult Dealer'. Het is een werfkelder aan de Oudegracht waar culturele activiteiten georganiseerd worden en creatieve ondernemers gestimuleerd worden om hun eigen projecten te realiseren. Via een ander project, 'Het Verhalenmuseum', was ik al betrokken bij de kelder. Er werd mij gevraagd of ik voor de muur buiten iets wilde maken. Uitgangspunt was om van iets kleins of alledaags iets bijzonders te maken. Dat vond ik een leuk verzoek. Onderweg naar huis zag ik allemaal kleine dingen op straat liggen. Die zag ik normaal ook wel, maar nu had ik een reden om ze op te rapen en mee te nemen. Eenmaal thuis stalde ik mijn vondsten uit op de wasmachine. Het was een soort puzzel, ineens werden die kleine gevonden voorwerpen iets anders. Ik wilde mijzelf een doel stellen. Steven Kraan, een goede vriend van mij, maakt iedere dag een tekening (Drawing Daily). Zo kwam ik op het idee ook iedere dag een werk te maken.

Wat was je eerste creatie?
"De eerste creatie van Straatjutter was een vissenkom, gemaakt van een audio-rooster, een glimmend paillet-visje en een rood veertje."

Hoe ga je te werk? Je vindt iets en dan....
"Ik ben op zoek naar voorwerpen met een bijzondere vorm, kleur of textuur. Soms weet ik meteen wat iets kan worden. Zo heb ik ooit een handrem van een fiets gevonden waarvan ik meteen zag: dit is de slurf van een olifant. Zo lag de onaffe olifant een tijdje op mijn tafel wasmachine en jutte ik langzaam de rest van de olifant bij elkaar: een stukje geribbelde isoleerbuis werd een poot, een stuk schoenzool het lijf en zo verder, tot het werk voor mij af was. Soms ook begin ik al met een idee, dan laat ik het werk aansluiten op een gebeurtenis van de dag. Zoals bijvoorbeeld met Pasen of de intocht van Sinterklaas. Dan kijk ik anders als ik op straat loop: ik zoek gerichter. Sinterklaas heeft een mijter nodig, dus ben ik op zoek naar iets dat een mijter zou kunnen zijn. Maar ik moet zeggen dat dit minder vanzelf gaat. Als het werk spontaan ontstaat,is het vaak vindingrijker."

Wat zijn je favorieten?
"Er zijn meer werken waar ik aan gehecht ben geraakt. ‘Roodkapje’ vind ik erg mooi, dat is echt een volledig landschap geworden. Als eerste vond ik een takje dat precies de vorm van een wolf had (of liever gezegd: een wolf in de vorm van een takje), vlak daarna vond ik een piepklein rood dopje. Een stukje muesli werd het mandje van Roodkapje. Zo werd het echt een klein sprookje. ‘Geen schaartje’, vind ik ook een bijzonder werk. Op straat zag ik een kapot post-elastiekje dat precies in de vorm van een schaartje gekruld lag en ik herinnerde mij een gedicht van C. Buddingh (‘Geen schaartje’, Gedichten 1938-1970) dat gaat over een elastiekje dat de vorm heeft van een schaartje. Voor ‘Before we start I must inform you that this conversation is being recorded’ vond ik een batterijen-klepje. Voor mij leek dit precies een ouderwetse banderecorder. Uiteindelijk werd het de bandrecorder in een militaire verhoorkamer.

Heb je ook speciale plekken waar je naar toe gaat om te jutten?
"Straatjutten kan overal. Op weg naar de supermarkt of naar het station kan ik het niet nalaten om mooie vondsten in mijn zak te steken. Er zijn wel plekken waar significant meer op straat ligt: op plekken waar gebouwd wordt slingeren bijvoorbeeld vaak stukjes piepschuim, ijzeren ringetjes en ondefinieerbare roestige voorwerpen rond. Ook op de auto-boulevard in Utrecht ligt meer op straat dan op andere plekken. Daar jut ik graag."

Hoe reageren andere mensen erop?
"Ik merk dat het werk vooral herkenning oproept. Ik krijg veel mails van mensen die zelf ook regelmatig kleine dingen van straat oprapen. Vaak beschrijven ze ook wat ze ermee doen of willen maken. Een aantal keer is mijn werk ter inspiratie gebruikt voor lessen en workshops met kinderen. Twee maanden geleden kreeg ik ineens een serie ‘schoolpleinjutters’ toegestuurd. Prachtig vond ik dat! Ik krijg ook mails van andere kunstenaars die hun eigen werk in het mijne herkennen. Het brengt iets teweeg, dat vind ik mooi."

Hoe lang ga je er nog mee door? Of kun je het altijd blijven doen?
"Meer dan een jaar lang heb ik iedere dag een werk gemaakt. Binnenkort komt een expositie waarin al deze werken, meer dan 400, te zien zijn. Ik ben inmiddels langzaam aan het afbouwen, ik maak niet meer iedere dag een werk. Maar ik vrees dat ik niet meer helemaal kan stoppen. Ik kan inmiddels niet meer gewoon over straat lopen, ik raap altijd wat op en mijn zakken zitten vol met vreemde dingen. Wel wil ik mijn werk verder blijven ontwikkelen en ik merk dat dat niet gaat met de tijdsdruk van iedere dag iets maken. Ik wil meer driedimensionaal werk maken, en ik wil graag uitvinden hoe ik iets kan laten bewegen. Daarnaast wil ik weer verder werken aan Het Verhalenmuseum."

Heb je er mee bereikt wat je wilde bereiken?
"Ik was benieuwd hoe lang ik iedere dag een werk zou kunnen maken. Lang, zo blijkt. De vormen en de mogelijkheden blijven me nog steeds verbazen. Het gaf een heel goed gevoel om echt iedere dag iets gemaakt te hebben, om concreet terug te zien waar ik geweest was en wat daarvan het resultaat was.  Het uitgangspunt waarmee ik startte was hoe heel alledaagse dingen bijzonder konden zijn. Dat heb ik zeker gezien. Iedere dag opnieuw. Het feit dat er zoveel reactie op mijn werk is gekomen, dat ook andere mensen mijn manier van kijken herkennen en zelf aan het jutten zijn geslagen, vind ik prachtig. Daarmee heb ik meer bereikt dan ik mij van tevoren überhaupt voor had kunnen stellen."

Kunnen we het nog ergens in het echt zien?
"Van 11 tot 13 mei zijn alle werken live te zien in de voormalige galerie JaJa, Kerkstraat 413 in Amsterdam. Daarna volgen hopelijk nog een aantal deelexposities. En alles is natuurlijk ook digitaal te zien op www.straatjutter.net of op de Facebookpagina."

Wanneer ben je hieraan begonnen en hoe kwam je er op? 

“Eigenlijk ben ik er bij toeval mee begonnen in 1998. Ik werkte al jaren als illustrator en had altijd een schetsboek bij me. Als een soort dagboek. Alles wat ik zag wat de moeite waard was, tekende ik. Ook om beter te worden en te oefenen. Op een dag was ik met mijn nichtje Jessica van zes jaar oud naar het strand en ik ging zwemmen. Ik legde mijn schetsboek weg en toen ik terugkwam zat Jessica erin te tekenen.”

Wat vond je daarvan?

“Omdat het echt als een soort dagboek voelde, was dat heel erg confronterend. Ze mocht daar eigenlijk helemaal niet in kijken, laat staan in tekenen. Daarbij zat ze er grof in te harken zoals kinderen dat doen. Grote doorgedrukte halen en krassen. Het stelde wel wat voor maar ik zag het in eerste instantie voornamelijk als een grove schending van mijn privacy, haha. Toen ik over dat gevoel heen was, keek ik er eens goed naar en zag wat ze in mijn schetsboek had getekend. Daar ben ik toen mee aan de slag gegaan.”

Je maakte vervolgens dus iets van haar tekening? Hoe zou je dat willen noemen? Maakte je het af? Verbeterde je het?

“Kindertekeningen zijn per definitie af. Als een kind een tekening weglegt en een ander stuk papier pakt dan is die ene tekening klaar. Als je dan vraagt om er wat bij te maken dan kijken ze je vaak vreemd aan. Ik ga uit van die afgeronde tekening. Al zijn het maar een paar strepen of aanzetten tot een figuur. Daarmee ga ik met alles wat ik kan en heb geleerd in de loop der jaren qua belichting en schaduwvorming aan de haal. Ik ‘render’ die tekeningen. Ik maak ze niet af, ik verbeter ze niet. Ik ‘render’ ze. Ik maak ze zogezegd tot iets anders. Ik maak ze tot een onderdeel van mijn wereld, een wereld die Monster Engine heet.“

The Monster Engine dus. Klinkt een beetje eng.

“The Monster Engine is zeker niet eng. Het is een verbeelding van een fantasie op basis van kindertekeningen. Het is een andere wereld. Een denkbeeldige wereld vol mogelijkheden en spanning, waar eigenlijk alles kan. ”

Maar je verbeelding ziet er voor ons als volwassenen soms best een beetje eng uit.

“Haha, dat komt door mijn, zoals ik het noem, Schwarzenegger Lightning. Die is inderdaad soms een beetje spookachtig omdat ik met veel hard contrast en schaduw werk, zodat je niet altijd alles goed kunt zien. En dat vinden volwassenen soms eng. Het is mijn ervaring dat de kinderen van wie ik de tekeningen heb gebruikt daar helemaal geen last van hebben. Ouders soms wel, maar als ze dan de reactie van hun kind zien is dat vaak wel over.”

Het wordt dus niet gezien als “schadelijk” werk voor kinderen?

“Nee, totaal niet. Er is wel een discussie geweest waarin een kinderpsycholoog van leer trok en mij verweet dat ik kinderen de loef afstak met mijn tekeningen. Dat ik zou laten zien dat ze er eigenlijk niets van kunnen. Dat is nou echt het laatste wat ik doe maar ik begreep wel waar dat over ging. Ik heb zelf een zoon van 4 jaar. Laatst zaten we aan tafel en toen vroeg ik: “Zullen we een trein tekenen?”  Dus hij begon aan een trein en ik ook. Toen we klaar waren en hij mijn mooi getekende trein zag werd hij boos, keek naar zijn eigen trein en verscheurde hem. Dat was een fout van mij. Ik noem dat Parallel Drawing. Tegelijk hetzelfde tekenen als een kind maar het dan veel beter doen. Dat geeft inderdaad een scheve verhouding en laat het kind voelen dat het niet kan wat jij kan, maar met de tekeningen in The Monster Engine is dat totaal anders. Die zijn af en ik maak er iets ‘anders’ van. Ik heb daar nog geen boos of verdrietig kind bij meegemaakt.”

Ben je zelf ook weer anders naar tekenen gaan kijken nu je je met die kindertekeningen bezighoudt?

“Technisch gezien niet, maar inhoudelijk ben ik zeker wel anders gaan kijken. Kindertekeningen zijn genadeloos eerlijk en feilloos getekend. Er staat vaak niets teveel op. Kinderen versieren alleen waar dat nodig is omdat ze alleen zichzelf als referentiekader gebruiken. Ze maken die tekening alleen voor zichzelf en wat jij ervan vindt komt echt op de tweede of soms de derde plaats. Als je als illustrator werkt, werk je meestal in opdracht en dan is dat vaak een beetje andersom. “

Hoe lang ga je door met dit project?

“Dit is mijn levenswerk. Ja, zo mag je het wel zien. The Monster Engine is een hele wereld aan het worden. Een wereld die alleen door kinderen kan worden gezien en die op allerlei manieren kinderen kan helpen, ze aan het lachen kan maken of ze onderdak kan bieden én ze mooie dingen kan laten beleven. Het is ook de bedoeling dat die Monster Engine wereld verder gaat dan alleen de geschilderde werken die ik maak. Het is langzaam maar zeker een totaalconcept aan het worden met onder andere plannen voor een film. Een wereld waar 32 Monster Engines bestaan die ’portals’ zijn naar die andere wereld. Een soort Narnia maar dan helemaal zoals ik het verbeeld. Nee, hier ben ik nog wel even mee bezig. Ik heb het gevoel dat ik als kunstenaar gevonden heb waar ik altijd naar op zoek was, en dan maak ik het af ook, haha.”

Wat doet Jessica tegenwoordig?

"Jessica is nu 20 en zit op de academie voor moderne kunst. Geloof het of niet maar ik geef haar nu les en ik ben hartstikke trots op haar! “

www.themonsterengine.com

Meer over Dave de Vries: www.davedevries.com

Bekijk hier een interview met Dave de Vries op CBS: